AgrifoodV ·
Kỳ họp lần thứ 28 của Ủy ban Codex về hệ thống kiểm tra và chứng nhận thực phẩm xuất nhập khẩu (CCFICS28) diễn ra tại Perth, Úc, từ ngày 12 đến 17/10/2026 và phải kéo dài thêm một ngày họp toàn thể vì chương trình quá nặng. Theo thông tin do Ban Thư ký Codex công bố ngày 18/10/2026, Ủy ban đã hoàn tất hướng dẫn phòng ngừa và kiểm soát gian lận thực phẩm, đồng thời chuyển lên Ủy ban Codex (CAC) bộ nguyên tắc về công nhận tương đương, số hóa hệ thống kiểm soát thực phẩm và phụ lục về danh sách cơ sở được phép xuất khẩu. Đây là những văn bản mà cơ quan thẩm quyền các nước nhập khẩu sẽ dựa vào khi kiểm tra hàng nông sản, thực phẩm Việt Nam.
Tóm tắt nhanh
- CCFICS28 họp theo hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến tại Perth, do Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Úc đăng cai, Chủ tịch Ủy ban là ông Tom Black.
- Hướng dẫn phòng ngừa và kiểm soát gian lận thực phẩm, đã được CAC49 thông qua ở bước 5, nay được hoàn tất và chuyển lên CAC để thông qua cuối cùng.
- Ba văn bản khác được chuyển lên CAC ở bước 5/8: nguyên tắc công nhận tương đương (gộp ba hướng dẫn cũ CXG 34-1999, CXG 53-2003, CXG 101-2023), nguyên tắc số hóa hệ thống kiểm soát thực phẩm quốc gia, và phụ lục về danh sách cơ sở xuất khẩu của CXG 89-2016.
- Hai dự thảo bị trả về nhóm làm việc điện tử: cơ chế khiếu nại khi lô hàng nhập khẩu bị từ chối và chuẩn hóa nội dung xác nhận vệ sinh trên chứng thư chính thức.
Bối cảnh: ủy ban viết luật chơi cho kiểm tra và chứng nhận
CCFICS là ủy ban Codex chuyên xây dựng nguyên tắc và hướng dẫn cho hệ thống kiểm tra, chứng nhận thực phẩm xuất nhập khẩu, gồm cả định dạng chứng thư chính thức và trao đổi thông tin giữa nước xuất khẩu và nước nhập khẩu. Theo thông báo của Văn phòng Codex Hoa Kỳ trên Công báo Liên bang ngày 20/8/2026, kỳ họp thứ 28 diễn ra tại Perth từ ngày 12 đến 17/10/2026 với chín dự thảo và tài liệu thảo luận trong chương trình.
Tại phiên khai mạc, Chủ tịch Ủy ban Codex Allan Azegele nhấn mạnh gian lận thực phẩm là thách thức lớn đối với tính toàn vẹn của chuỗi cung ứng, niềm tin của người tiêu dùng và thương mại công bằng, và cho biết văn bản này đã rất gần đích.
Kết quả từng văn bản
Theo bản tin kết thúc kỳ họp do Ban Thư ký Codex đăng ngày 18/10/2026, kết quả cụ thể như sau:
| Văn bản | Kết quả tại CCFICS28 |
|---|---|
| Hướng dẫn phòng ngừa và kiểm soát gian lận thực phẩm | Hoàn tất, chuyển lên CAC để thông qua cuối cùng; nhóm làm việc trực tiếp họp ngay trước phiên toàn thể để xử lý các điểm còn vướng |
| Nguyên tắc và hướng dẫn công nhận tương đương biện pháp vệ sinh, yêu cầu kỹ thuật và hệ thống kiểm soát thực phẩm quốc gia | Chuyển lên CAC ở bước 5/8; đề nghị bãi bỏ CXG 34-1999, CXG 53-2003 và CXG 101-2023 vì đã gộp vào văn bản mới |
| Nguyên tắc số hóa hệ thống kiểm soát thực phẩm quốc gia | Chuyển lên CAC ở bước 5/8; FAO sẽ dùng làm nền cho hoạt động hỗ trợ các nước đang phát triển |
| Sửa đổi nguyên tắc truy xuất nguồn gốc CXG 60-2006 | Chuyển lên CAC ở bước 5; còn một số điểm chưa thống nhất, dự kiến kết thúc tại kỳ họp sau |
| Phụ lục của CXG 89-2016 về thiết kế, triển khai và cập nhật danh sách cơ sở xuất khẩu | Chuyển lên CAC ở bước 5/8 |
| Hướng dẫn cơ chế khiếu nại khi lô hàng nhập khẩu bị từ chối (phụ lục của CXG 47-2003) | Trả về nhóm làm việc điện tử; dẫn chiếu CXG 25-1997 để tránh trùng lặp |
| Hướng dẫn chuẩn hóa yêu cầu vệ sinh trên chứng thư chính thức (phụ lục của CXG 38-2001) | Trả về nhóm làm việc điện tử |
Nguồn: Ban Thư ký Codex, bản tin ngày 18/10/2026. Bước 5/8 là thủ tục rút gọn, văn bản có thể được CAC thông qua cuối cùng ngay kỳ họp tới nếu không có phản đối.
Ủy ban cũng bổ sung ba vấn đề vào danh mục các vấn đề toàn cầu mới nổi (Phụ lục A) và lập một nhóm làm việc điện tử mới để chuẩn bị tài liệu về nguyên tắc sử dụng trí tuệ nhân tạo và công cụ phân tích nâng cao trong hệ thống kiểm soát thực phẩm quốc gia.
Ba điểm chạm trực tiếp tới hàng xuất khẩu Việt Nam
Danh sách cơ sở xuất khẩu. Phụ lục mới của CXG 89-2016 đặt ra nguyên tắc chung cho việc nước nhập khẩu lập, duy trì và cập nhật danh sách cơ sở được phép xuất khẩu. Đây là vấn đề Việt Nam đang bị nêu tên: tại phiên họp Ủy ban SPS của WTO ngày 5–7/11/2025, trong số 71 quan ngại thương mại cụ thể (mức kỷ lục khi đó), có 11 quan ngại nêu lần đầu, trong đó có việc chậm đưa cơ sở vào danh sách xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Phiên họp ngày 24–26/6/2026 ghi nhận kỷ lục mới 79 quan ngại. Khi Codex có hướng dẫn chung, cả cơ quan thẩm quyền Việt Nam lẫn đối tác nhập khẩu đều có căn cứ để yêu cầu quy trình minh bạch và thời hạn rõ ràng hơn.
Gian lận thực phẩm. Hướng dẫn Codex được thiết kế để bổ sung cho các văn bản Codex hiện có và được xem xét trong khuôn khổ hệ thống kiểm soát thực phẩm quốc gia. Sau khi CAC thông qua, cơ quan quản lý các nước có cơ sở để đưa yêu cầu đánh giá rủi ro gian lận vào chương trình kiểm tra nhà máy và kiểm soát nhập khẩu.
Chứng thư và khiếu nại. Hai dự thảo bị trả về, nhưng hướng đi đã rõ: nội dung xác nhận vệ sinh trên chứng thư, cả bản giấy lẫn bản điện tử, sẽ được chuẩn hóa; nước nhập khẩu được hướng dẫn về cơ chế khiếu nại cho lô hàng bị từ chối.
Lịch tiếp theo
Các văn bản đã chuyển sẽ được xem xét tại kỳ họp tiếp theo của Ủy ban Codex (CAC50). Tuần họp Ủy ban SPS của WTO diễn ra từ ngày 2 đến 6/11/2026 tại Geneva, phiên chính thức ngày 4–6/11/2026, là nơi các quan ngại với hàng Việt Nam có thể được nêu lại.
Doanh nghiệp nên làm gì
Phần dưới đây là khuyến nghị của AgrifoodV, không phải nội dung của văn bản Codex.
- Rà soát hồ sơ đăng ký cơ sở xuất khẩu với từng thị trường (mã số, phạm vi sản phẩm, ngày hết hạn), vì quy trình lập danh sách sẽ được chuẩn hóa và mọi sai lệch giữa hồ sơ và thực tế nhà máy đều dễ bị phát hiện hơn.
- Lập đánh giá rủi ro gian lận cho nguyên liệu và sản phẩm chính (nguồn gốc, phụ gia, pha trộn, ghi nhãn), lưu thành hồ sơ riêng; đây là nội dung nhà nhập khẩu và tổ chức chứng nhận sẽ hỏi tới khi hướng dẫn Codex có hiệu lực.
- Chuẩn bị cho chứng thư điện tử: thống nhất tên hàng, mã HS, cơ sở sản xuất và nội dung xác nhận vệ sinh giữa hồ sơ nội bộ, chứng thư và vận đơn để không bị vướng khi nước nhập khẩu chuyển sang hệ thống số.
- Theo dõi tuần họp SPS 2–6/11/2026 qua Văn phòng SPS Việt Nam để biết thị trường nào nêu quan ngại với mặt hàng của mình.
AgrifoodV hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng hệ thống hồ sơ nhà máy, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát gian lận đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu.
Nguồn tham khảo
- Ban Thư ký Codex Alimentarius (FAO/WHO). CCFICS28 concludes after “a very big but a very productive week”, ngày 18/10/2026. codex.fao.org.
- Ban Thư ký Codex Alimentarius (FAO/WHO). Interconnectedness is a key factor in inspection and certification work, as Committee meets for 28th Session, ngày 12/10/2026. codex.fao.org.
- Văn phòng Codex Hoa Kỳ, Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ. Codex Alimentarius Commission: Meeting of the Codex Committee on Food Import and Export Inspection and Certification Systems, Công báo Liên bang, FR Doc. 2026-17036, ngày 20/8/2026. federalregister.gov.
- WTO. SPS Committee addresses record number of trade concerns, transparency and SPS mentoring, ngày 24/6/2026. wto.org.
- WTO. Bản tin phiên họp Ủy ban SPS ngày 5–7/11/2025 (71 quan ngại thương mại cụ thể, 11 quan ngại mới). wto.org.
- WTO. Sanitary and phytosanitary measures, trang chuyên đề và lịch họp Ủy ban SPS tháng 11/2026. wto.org.
Ảnh đại diện: Tima Miroshnichenko / Pexels.
Bài viết của AgrifoodV, tổng hợp từ các nguồn trên (truy cập ngày 27/10/2026). Nội dung không thay thế tư vấn pháp lý.
Dự án của bạn đang ở bước nào?
Đặt lịch trao đổi trực tuyến 30–45 phút với AgrifoodV: cùng xem thị trường mục tiêu, tiêu chuẩn, nhà máy và vùng nguyên liệu cho đúng sản phẩm của bạn, bắt đầu từ người mua.
Đặt lịch tư vấn →Gửi bài toán chuỗi giá trị© 2026 AgrifoodV. Nội dung được phép trích dẫn khi ghi rõ nguồn và đặt liên kết tới bài gốc; không sao chép toàn văn. Xem Điều khoản sử dụng nội dung.
