AgrifoodV ·
Sáng 24/10/2026, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI đã nghe Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), rồi thảo luận ở tổ ngay trong buổi chiều. Dự thảo gồm 9 chương, 74 điều, chuyển cách quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm, quản lý theo nguy cơ và theo toàn chuỗi, bắt đầu từ khâu trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản. Với doanh nghiệp chế biến và vùng nguyên liệu, đây là luật khung sẽ định lại ai kiểm tra, kiểm tra cái gì và dữ liệu nào phải có sẵn.
Tóm tắt nhanh
- Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, thừa ủy quyền Thủ tướng, trình bày Tờ trình; Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải trình bày Báo cáo thẩm tra.
- Dự thảo đặt mức giới hạn dư lượng thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật và chất ô nhiễm ngay từ khâu sản xuất ban đầu, kèm hệ thống dữ liệu an toàn thực phẩm kết nối từ trung ương đến địa phương.
- Bộ Y tế là cơ quan đầu mối; các bộ khác vẫn phối hợp ở khâu sản xuất ban đầu, chống thực phẩm giả, gian lận thương mại và kiểm tra thực phẩm xuất nhập khẩu.
- Cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát hai lớp tiền kiểm với hàng nhập khẩu (Điều 39) và việc gia hạn giấy đăng ký bản công bố sản phẩm sau 5 năm (Điều 47).
Bối cảnh: luật năm 2010 sau hơn 15 năm thi hành
Theo Tờ trình được tóm tắt trên Cổng thông tin điện tử Quốc hội, sau hơn 15 năm thi hành, Luật An toàn thực phẩm bộc lộ bốn nhóm bất cập: mô hình quản lý phân tán giữa nhiều bộ, ngành; phương thức quản lý chưa phù hợp thực tế và thông lệ quốc tế; dữ liệu phân mảnh từ trung ương đến địa phương; và khoảng trống pháp lý với kinh doanh thực phẩm trên nền tảng thương mại điện tử. Cơ quan soạn thảo cho biết đã lấy ý kiến các hiệp hội ngành hàng và các tổ chức quốc tế theo quy định của WTO và WHO.
Lịch làm việc ngày 24/10 được ghi trong Thông cáo báo chí số 8 của Kỳ họp: buổi sáng nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra tại hội trường, buổi chiều thảo luận ở tổ cùng hai dự án luật khác. Các nguồn chính thức đã mở chưa nêu thời điểm Quốc hội biểu quyết thông qua.
Sáu nhóm nội dung chính của dự thảo
| Nhóm nội dung | Điểm đáng chú ý với doanh nghiệp nông sản, thực phẩm |
|---|---|
| Quản lý theo nguy cơ, theo toàn chuỗi | Kiểm soát từ khâu trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, thu hái, đánh bắt, giết mổ tới khi ra thị trường; giới hạn dư lượng áp dụng ngay từ sản xuất ban đầu; dùng bộ công cụ đánh giá nguy cơ theo hướng dẫn của Codex |
| Cắt giảm thủ tục, chuyển sang hậu kiểm | Luật quy định rõ đối tượng, nguyên tắc, biện pháp hậu kiểm, trách nhiệm đoàn kiểm tra và tần suất kiểm tra trên thị trường; cơ quan quản lý và cơ sở kiểm nghiệm chủ động lấy mẫu hàng đang lưu thông |
| Số hóa dữ liệu | Hệ thống dữ liệu gồm vòng đời sản phẩm, cơ sở sản xuất kinh doanh, tổ chức thử nghiệm, lịch sử và kết quả thanh tra, kiểm tra, giám sát, các vụ ngộ độc; chia sẻ qua cơ sở dữ liệu quốc gia |
| Thương mại điện tử, giao đồ ăn, bếp ăn tập thể | Quy định trách nhiệm của người bán trên sàn, cơ sở giao đồ ăn và chủ nền tảng trong giám sát, truy xuất nguồn gốc và khi xảy ra ngộ độc |
| Bộ máy một đầu mối | Bộ Y tế giúp Chính phủ thống nhất quản lý; Ủy ban nhân dân các cấp quản lý theo hướng một đầu mối tại mỗi cấp |
| Phân loại thực phẩm | Nguyên tắc phân tích nguy cơ, lộ trình phân loại thực phẩm nguy cơ cao, nguy cơ thấp để áp dụng biện pháp quản lý tương ứng |
Nguồn: Cổng thông tin điện tử Quốc hội, tin ngày 24/10/2026 về Tờ trình và Báo cáo thẩm tra.
Năm vấn đề cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát
Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường tán thành sự cần thiết sửa luật và ghi nhận hướng quản lý dựa trên mức độ rủi ro: tiền kiểm có trọng tâm với sản phẩm nguy cơ cao, hậu kiểm với sản phẩm ít nguy cơ, tần suất thanh tra căn cứ đặc điểm sản phẩm, mức rủi ro và lịch sử tuân thủ. Tuy nhiên, Ủy ban nêu năm vấn đề cần làm tiếp:
- Tính khả thi: nhân lực địa phương, năng lực thử nghiệm, hậu kiểm và trang thiết bị chưa được đánh giá đầy đủ.
- Cân bằng quản lý và phát triển: rà soát hai lớp tiền kiểm với hàng nhập khẩu tại Điều 39 và yêu cầu gia hạn giấy đăng ký bản công bố sau 5 năm tại Điều 47, vì áp dụng đồng loạt sẽ làm tăng mạnh hồ sơ và chi phí doanh nghiệp.
- Ủy quyền lập pháp: luật hóa tối đa nội dung đã ổn định, giới hạn rõ phần giao văn bản dưới luật.
- Thống nhất pháp luật: Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa chia ba mức rủi ro, trong khi dự thảo chia hai mức nguy cơ; khái niệm thực phẩm chức năng, thực phẩm bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khỏe còn khác nhau giữa các luật.
- Mô hình một đầu mối: Bộ Y tế là đầu mối nhưng nhiều bộ vẫn cùng quản lý, cần gắn đầu mối với trách nhiệm đến cùng.
Ý kiến tại phiên thảo luận tổ
Phát biểu ở tổ chiều 24/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị tăng cường hậu kiểm và quy định rõ tần suất kiểm tra, lấy mẫu, kiểm định; luật không nhắc lại nội dung đã có trong các luật chuyên ngành như Luật Thú y, Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, Luật Thủy sản, Luật Trồng trọt; và cần cơ chế đình chỉ, tạm dừng kịp thời với vi phạm nghiêm trọng. Tại Tổ 10, một đại biểu đề nghị chuyển quy định “khuyến khích” phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn thành chính sách hỗ trợ cụ thể cho doanh nghiệp.
Điểm cần lưu ý cho người làm hàng xuất khẩu: theo Tờ trình, kiểm tra thực phẩm xuất nhập khẩu và khâu sản xuất ban đầu vẫn do các bộ chuyên ngành thực hiện theo luật chuyên ngành và phân công của Chính phủ. Luật mới vì vậy chủ yếu tác động qua dữ liệu, phân loại nguy cơ và hậu kiểm trong nước, chưa thay thế yêu cầu của nước nhập khẩu.
Doanh nghiệp nên làm gì
Phần dưới đây là khuyến nghị của AgrifoodV, không phải nội dung của dự thảo luật.
- Chuẩn bị hồ sơ dư lượng từ vùng nguyên liệu. Khi giới hạn dư lượng áp dụng ngay từ khâu sản xuất ban đầu, nhà máy cần nhật ký sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y và kết quả kiểm nghiệm theo từng vùng, từng lô thu mua.
- Tự đánh giá nhóm nguy cơ của sản phẩm. Danh mục thực phẩm nguy cơ cao chưa được công bố trong các nguồn đã mở; doanh nghiệp nên tự rà theo phân tích mối nguy trong kế hoạch HACCP của mình để lường trước phần tiền kiểm còn lại.
- Số hóa lịch sử tuân thủ. Tần suất thanh tra dự kiến dựa vào lịch sử tuân thủ; biên bản kiểm tra, kết quả lấy mẫu và hồ sơ khắc phục nên được lưu có hệ thống, truy xuất được ngay.
- Theo dõi bản dự thảo sửa sau thảo luận, nhất là Điều 39 (hàng nhập khẩu, liên quan nguyên liệu, phụ gia, bao bì nhập về) và Điều 47 (gia hạn bản công bố), và gửi góp ý qua hiệp hội ngành hàng.
Nếu doanh nghiệp cần rà soát hệ thống kiểm soát nguy cơ và hồ sơ của nhà máy trước khi luật mới có hiệu lực, có thể tham khảo dịch vụ tư vấn nhà máy chế biến của AgrifoodV.
Nguồn tham khảo
- Cổng thông tin điện tử Quốc hội, “Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)”, 24/10/2026. quochoi.vn/tintuc/…ItemID=102434 (truy cập ngày 29/10/2026).
- Cổng thông tin điện tử Quốc hội, “Thông cáo báo chí số 8, Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội Khóa XVI”, 24/10/2026. quochoi.vn/tintuc/…ItemID=102471 (truy cập ngày 29/10/2026).
- Cổng thông tin điện tử Quốc hội, “Thủ tướng Lê Minh Hưng: Tăng cường hậu kiểm, quy định rõ tần suất kiểm tra, lấy mẫu, kiểm định chất lượng thực phẩm”, 24/10/2026. quochoi.vn/tintuc/…ItemID=102472 (truy cập ngày 29/10/2026).
- Cổng thông tin điện tử Quốc hội, “Siết trách nhiệm quản lý, tháo gỡ điểm nghẽn chính sách trong bảo đảm an toàn thực phẩm” (thảo luận Tổ 10), 24/10/2026. quochoi.vn/tintuc/…ItemID=102478 (truy cập ngày 29/10/2026).
Bài viết của AgrifoodV, tổng hợp từ các nguồn trên (truy cập ngày 29/10/2026). Nội dung không thay thế tư vấn pháp lý.
Ảnh đại diện: Tanvir Khondokar / Pexels
Dự án của bạn đang ở bước nào?
Đặt lịch trao đổi trực tuyến 30–45 phút với AgrifoodV: cùng xem thị trường mục tiêu, tiêu chuẩn, nhà máy và vùng nguyên liệu cho đúng sản phẩm của bạn, bắt đầu từ người mua.
Đặt lịch tư vấn →Gửi bài toán chuỗi giá trị© 2026 AgrifoodV. Nội dung được phép trích dẫn khi ghi rõ nguồn và đặt liên kết tới bài gốc; không sao chép toàn văn. Xem Điều khoản sử dụng nội dung.
