AgrifoodV ·
Theo bản công bố ngày 02/10/2026 của FAO, Chỉ số giá lương thực (FFPI) tháng 9/2026 bình quân 136,0 điểm, cao hơn 5,8% so với một năm trước nhưng vẫn thấp hơn 15,1% so với đỉnh tháng 3/2022. Con số này được dẫn nhiều, nhưng nó đo giá quốc tế của năm nhóm hàng, không phải giá gạo, cà phê hay trái cây Việt Nam; đọc sai cách tính thì dễ rút ra kết luận sai về giá bán của mình.
Tóm tắt nhanh
- FFPI là bình quân của năm chỉ số nhóm (ngũ cốc, dầu thực vật, sữa, thịt, đường), có trọng số theo tỷ trọng xuất khẩu bình quân 2014–2016; gốc 2014–2016 = 100.
- Tháng 9/2026: ngũ cốc 122,8 điểm (+17,2% so với cùng kỳ), dầu thực vật 198,6 (+18,3%), đường 114,0 (+14,7%), sữa 119,1 (−19,1%), thịt 127,9 (ngang cùng kỳ).
- Gạo có chỉ số riêng (FAO All Rice Price Index), tăng 1,4% trong tháng 9/2026. Theo Cục Thống kê, xuất khẩu gạo Việt Nam 9 tháng 2026 đạt 6,45 triệu tấn, 3,06 tỷ USD, giảm 5,4% về lượng và 12,3% về trị giá.
- FAO điều chỉnh số các tháng trước ở mỗi lần công bố. Kỳ tiếp theo: 06/11/2026 (số tháng 10).
Chỉ số được tính thế nào
FAO định nghĩa FFPI là thước đo biến động hằng tháng của giá quốc tế một rổ lương thực. Chỉ số gồm năm chỉ số nhóm hàng, lấy bình quân có trọng số theo tỷ trọng xuất khẩu của từng nhóm trong giai đoạn 2014–2016; từ tháng 7/2020, FAO chuyển kỳ gốc sang 2014–2016 = 100 và mở rộng số mặt hàng tính giá. Vì vậy 136,0 điểm nghĩa là giá quốc tế bình quân của rổ hàng cao hơn khoảng 36% so với mặt bằng 2014–2016, tính bằng đô la Mỹ danh nghĩa. FAO cũng công bố bộ chỉ số thực (đã khử lạm phát) trong cùng tệp dữ liệu.
Ba điểm kỹ thuật cần biết trước khi trích số:
- FAO công bố theo lịch cố định mỗi tháng. Lịch năm 2026 còn hai kỳ: 06/11 (số tháng 10) và 04/12 (số tháng 11).
- Số tháng gần nhất có thể được sửa ở kỳ sau. Chỉ số thịt là trường hợp rõ nhất: phần lớn giá thịt chưa có khi FAO tính chỉ số, nên số các tháng gần nhất dựa một phần vào giá dự báo. Ví dụ, mức tăng 2,0 điểm của tháng 9 được tính trên mức tháng 8 đã điều chỉnh (134,0 điểm). Khi trích, cần ghi ngày công bố và lấy số từ bản mới nhất.
- Rổ hàng không có cà phê, hạt điều, hồ tiêu, rau quả, thủy sản, những nhóm chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu nông sản Việt Nam. Gạo nằm trong nhóm ngũ cốc, và FAO theo dõi riêng bằng Chỉ số giá gạo (FAO All Rice Price Index) trong bản tin giá gạo hằng tháng.
Số liệu tháng 9/2026 theo từng nhóm
| Chỉ số (2014–2016 = 100) | Tháng 9/2026 | So với tháng 8 | So với 9/2025 | Nguyên nhân FAO nêu |
|---|---|---|---|---|
| FFPI chung | 136,0 | +1,5% | +5,8% | Ba nhóm cây trồng tăng; thịt giảm, sữa đi ngang |
| Ngũ cốc | 122,8 | +5,1% | +17,2% | Lúa mì cao nhất từ 8/2023, ngô cao nhất hơn ba năm; vận chuyển qua Biển Đen bị gián đoạn, lo ngại tàu qua eo biển Hormuz |
| Dầu thực vật | 198,6 | +0,9% | +18,3% | Dầu cọ tăng tháng thứ tư liên tiếp; dầu đậu nành được đỡ bởi nhu cầu nhiên liệu sinh học |
| Thịt | 127,9 | −1,1% | ngang | Thịt gia cầm, thịt lợn giảm |
| Sữa | 119,1 | −0,1% | −19,1% | Phô mai giảm, sữa bột tăng |
| Đường | 114,0 | +6,1% | +14,7% | Cao nhất từ 4/2025; nguồn cung vụ 2026/27 dự kiến hẹp ở EU, Thái Lan, Ấn Độ; mưa làm chậm thu hoạch ở Brazil |
| Gạo (All Rice Price Index) | chưa nêu trong bản tin FFPI | +1,4% | chưa nêu | Giá gạo Indica tăng do lo ngại thời tiết và nguồn cung theo mùa thắt lại |
Cùng ngày, bản tin cung cầu ngũ cốc của FAO dự báo sản lượng gạo thế giới năm 2026 khoảng 552,5 triệu tấn. Bản tin AMIS được FAO dẫn lưu ý năng suất lúa trong các đợt El Niño thường thấp hơn xu hướng 1,0–1,5%.
Giá quốc tế và giá gạo xuất khẩu Việt Nam không đi cùng nhau
Chỉ số ngũ cốc tăng 17,2% so với cùng kỳ chủ yếu do lúa mì và ngô. Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam đi theo hướng khác. Theo biểu số liệu sơ bộ tháng 9/2026 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính):
| Xuất khẩu gạo Việt Nam | Lượng (nghìn tấn) | Trị giá (triệu USD) | So với cùng kỳ: lượng / trị giá |
|---|---|---|---|
| Tháng 9/2026 | 423,4 | 223,3 | −9,3% / −3,7% |
| Quý III/2026 | 1.403,8 | 674,3 | −33,3% / −35,2% |
| 9 tháng 2026 | 6.452,4 | 3.056,7 | −5,4% / −12,3% |
Chia trị giá cho lượng, giá bình quân 9 tháng khoảng 474 USD/tấn, còn riêng tháng 9 khoảng 527 USD/tấn. Đơn giá bình quân còn chịu ảnh hưởng của cơ cấu chủng loại gạo trong từng tháng, nhưng việc đơn giá tháng 9 cao hơn bình quân 9 tháng khớp với mức tăng 1,4% của chỉ số giá gạo FAO. Tính cả 9 tháng, chỉ số giá xuất khẩu gạo của Cục Thống kê vẫn giảm 6,61% so với cùng kỳ, ngược chiều chỉ số ngũ cốc chung. Dùng FFPI hay chỉ số ngũ cốc để dự báo giá gạo là đọc nhầm rổ hàng.
Điều chỉ số báo cho nhà xuất khẩu và nhà máy chế biến
Với hàng không nằm trong rổ như cà phê, trái cây, thủy sản, FFPI không nói gì trực tiếp về giá bán. Nó có ích ở hai chỗ khác. Thứ nhất, chi phí đầu vào: dầu thực vật gần 199 điểm, đường cao nhất từ tháng 4/2025, ngô và lúa mì tăng mạnh là tín hiệu chi phí cho nhà máy dùng dầu chiên, đường, bột mì và cho chuỗi thức ăn chăn nuôi, thủy sản. Thứ hai, sức mua của nước nhập khẩu: giá lương thực tăng làm hóa đơn nhập khẩu lương thực của các nước mua gạo lớn tăng theo, và chính phủ các nước này có thể thay đổi chính sách nhập khẩu. Đây là nhận định của AgrifoodV, cần kiểm lại với thông tin của từng thị trường.
Với đồ uống và nước quả có đường, giá đường chỉ là một phần; ở vùng Vịnh còn có thuế đường theo bậc hàm lượng, xem bài nước quả Việt Nam vào UAE và Ả Rập Xê Út.
Doanh nghiệp nên làm gì
Phần dưới đây là khuyến nghị của AgrifoodV.
- Đọc theo nhóm, không theo con số chung. Nhà xuất khẩu gạo theo dõi Chỉ số giá gạo FAO và báo giá theo từng xuất xứ trong bản tin giá gạo hằng tháng, rồi so với đơn giá xuất khẩu thực tế của mình.
- Khi trích số FAO trong báo cáo, chào giá hay hợp đồng, ghi rõ tháng của số liệu và ngày công bố, và cập nhật lại sau mỗi kỳ vì FAO điều chỉnh số các tháng trước.
- Nhà máy dùng nhiều đường, dầu thực vật hoặc ngũ cốc nhập khẩu có thể dùng chỉ số nhóm tương ứng làm tham chiếu khi đàm phán điều khoản điều chỉnh giá trong hợp đồng dài hạn với khách hàng.
- Ghi lịch các kỳ công bố (06/11 và 04/12/2026) vào kế hoạch chào giá quý I/2027.
AgrifoodV hỗ trợ doanh nghiệp đọc dữ liệu thị trường và chọn thị trường, phân khúc trước khi chào giá. Cách xây lợi thế khó sao chép khi giá thị trường biến động được bàn trong bài làm sao để nông sản xuất khẩu nổi bật.
Nguồn tham khảo
- FAO. FAO Food Price Index: FAO Food Price Index edges up in September on higher sugar, cereal and vegetable oil prices, công bố 02/10/2026; tệp dữ liệu Nominal and real indices from 1990 onwards (bản 10/2026). fao.org.
- FAO. FAO Food Price Index rises in September amid weather concerns and transport disruptions (thông cáo, kèm Cereal Supply and Demand Brief và AMIS Market Monitor), 02/10/2026. fao.org.
- FAO. FAO Rice Price Update (giới thiệu Chỉ số giá gạo FARPI, lịch công bố 2026). fao.org.
- Cục Thống kê (Bộ Tài chính). Báo cáo tình hình kinh tế – xã hội quý III và 9 tháng năm 2026, biểu 26 (hàng hóa xuất khẩu), 28 (xuất khẩu theo quý), 35 (chỉ số giá xuất khẩu), 10/2026. nso.gov.vn.
Bài viết của AgrifoodV, tổng hợp từ các nguồn trên (truy cập ngày 29/10/2026). Số liệu FAO là số tháng 9/2026 theo bản công bố ngày 02/10/2026 và có thể được FAO điều chỉnh ở kỳ sau; số xuất khẩu gạo là số sơ bộ của Cục Thống kê, giá bình quân do AgrifoodV tính từ lượng và trị giá. Các khuyến nghị là đánh giá của AgrifoodV. Nội dung không thay thế tư vấn pháp lý. Ảnh đại diện: Swastik Arora / Pexels.
Dự án của bạn đang ở bước nào?
Đặt lịch trao đổi trực tuyến 30–45 phút với AgrifoodV: cùng xem thị trường mục tiêu, tiêu chuẩn, nhà máy và vùng nguyên liệu cho đúng sản phẩm của bạn, bắt đầu từ người mua.
Đặt lịch tư vấn →Gửi bài toán chuỗi giá trị© 2026 AgrifoodV. Nội dung được phép trích dẫn khi ghi rõ nguồn và đặt liên kết tới bài gốc; không sao chép toàn văn. Xem Điều khoản sử dụng nội dung.
