AgrifoodV ·
Theo danh sách nhanh các trường hợp vi phạm Luật Vệ sinh thực phẩm phát hiện khi khai báo nhập khẩu do Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (MHLW) công bố, từ tháng 7 đến tháng 10/2026 có 25 lô thực phẩm xuất xứ Việt Nam bị yêu cầu hủy bỏ hoặc trả về. Hơn một nửa số lô vi phạm chỉ tiêu vi sinh, tập trung ở thủy sản và rau quả đông lạnh; phần còn lại là phụ gia dùng sai, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và kháng sinh.
Tóm tắt nhanh
- Bốn danh sách tháng 7, 8, 9 và 10/2026 của MHLW ghi tổng cộng 233 trường hợp vi phạm, trong đó 25 trường hợp có nước xuất khẩu là Việt Nam; riêng tháng 10 là 10 trường hợp, đứng thứ hai sau Trung Quốc (24).
- 15/25 lô vi phạm chỉ tiêu vi sinh (E. coli, coliform, tổng số vi khuẩn sống), chủ yếu là cá tra, tôm, mực, bạch tuộc, mít, đậu bắp và ngô đông lạnh.
- 5 lô vi phạm về phụ gia: axit cyclamic trong gia vị, axit sorbic trong bún, SO₂ trong nhãn đông lạnh, chất nhũ hóa dùng sai đối tượng trong cà phê hòa tan.
- Cả 25 lô đều bị trạm kiểm dịch Nhật Bản chỉ thị hủy bỏ hoặc trả về; bài không nêu tên doanh nghiệp.
Danh sách vi phạm của MHLW là gì
MHLW công bố hằng tháng bảng “Recent Cases of Violation of the Food Sanitation Act that were Found on the Occasion of Import Notification (Flash)” trên trang an toàn thực phẩm nhập khẩu. Mỗi dòng ghi tên hàng, nước xuất khẩu, nhà sản xuất, điều luật bị vi phạm, nội dung vi phạm, trạm kiểm dịch, nhà nhập khẩu, cách xử lý lô hàng và hình thức kiểm tra phát hiện ra vi phạm. Theo Kế hoạch giám sát thực phẩm nhập khẩu năm tài chính 2026, MHLW công bố các vi phạm này theo Điều 69 của Luật Vệ sinh thực phẩm, và khi phát hiện vi phạm thì có thể tăng cường kiểm tra ở khâu nhập khẩu.
Bảng có ba hình thức kiểm tra chính. Kiểm tra giám sát (monitoring inspection) là lấy mẫu theo kế hoạch hằng năm theo Điều 28. Lệnh kiểm tra (inspection order) theo Điều 26 buộc nhà nhập khẩu kiểm nghiệm từng lô đối với hàng có nguy cơ vi phạm cao. Hình thức thứ ba là kiểm tra theo chỉ thị của trạm kiểm dịch (instruction-based inspection).
25 lô hàng Việt Nam, chia theo nhóm vi phạm
| Nhóm vi phạm | Số lô | Mặt hàng và nội dung (theo bảng MHLW) |
|---|---|---|
| Vi sinh (E. coli, coliform, tổng số vi khuẩn sống) | 15 | Cá tra đông lạnh (3 lô), tôm sú và tôm chiên đông lạnh, mực, bạch tuộc, cá thu, cá hồi, cá hồi vân, mít không hạt, đậu bắp cắt nửa, ngô cắt, bánh éclair đông lạnh, cà phê sầu riêng hòa tan |
| Phụ gia dùng sai hoặc không được phép | 5 | Gia vị sệt nấu bún Huế: axit cyclamic 180 μg/g; bún tươi và bún bò Huế (2 lô): axit sorbic 0,03 g/kg dùng cho sản phẩm không được phép; nhãn đông lạnh: SO₂ 0,14 g/kg; cà phê muối hòa tan: natri stearoyl lactylat dùng sai đối tượng |
| Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật | 2 | Rau má tươi: chlorfenapyr 6 ppm, kèm tebuconazole 0,26 ppm và buprofezin 0,03 ppm; ớt đỏ đông lạnh: etoxazole 0,14 ppm |
| Kháng sinh | 2 | Tôm thẻ bóc vỏ đông lạnh: furazolidone 0,002 ppm (bảng ghi tôm nuôi có nguồn gốc Ấn Độ); tôm nhỏ đông lạnh: enrofloxacin 0,10 ppm |
| Chỉ tiêu khác | 1 | Mì ăn liền: chỉ số axit 5,3 |
Nguồn: MHLW, danh sách vi phạm phát hiện khi khai báo nhập khẩu, tháng 7–10/2026; AgrifoodV phân nhóm và đếm. Bài không nêu tên doanh nghiệp.
Theo tháng, số lô Việt Nam là 8 (tháng 7), 3 (tháng 8), 4 (tháng 9) và 10 (tháng 10). Danh sách tháng 11 công bố ngày 4/11/2026 đã có thêm 1 lô cua tuyết đông lạnh của Việt Nam vượt tổng số vi khuẩn sống. Trong 25 lô của tháng 7–10, 9 lô bị phát hiện qua kiểm tra giám sát, 12 lô qua kiểm tra theo chỉ thị, 3 lô qua lệnh kiểm tra (ớt đỏ đông lạnh và hai lô tôm) và 1 lô qua kiểm tra hành chính.
Vi sinh trên hàng đông lạnh là điểm yếu lớn nhất
Nhật Bản phân loại thực phẩm đông lạnh theo cách sử dụng: ăn không cần gia nhiệt, ăn sau khi gia nhiệt (chia tiếp theo việc sản phẩm đã được gia nhiệt ngay trước khi cấp đông hay chưa), và thủy sản đông lạnh ăn sống. Bảng MHLW ghi loại cho từng lô, và chỉ tiêu bị nêu khác nhau theo loại. Ví dụ cùng một mặt hàng cá tra, lô ghi “gia nhiệt sau, chưa gia nhiệt trước khi cấp đông” bị loại vì dương tính E. coli, còn lô “đã gia nhiệt ngay trước khi cấp đông” bị loại vì tổng số vi khuẩn sống 4,1×10⁶/g.
Nhóm ăn không cần gia nhiệt có mít, đậu bắp, ngô và bánh éclair; mức ghi nhận từ 1,2×10⁵/g đến 1,9×10⁶/g, mít và ngô kèm coliform dương tính, riêng đậu bắp chỉ ghi coliform dương tính. Với thủy sản ăn sống, ba lô cá hồi, cá hồi vân và mực dương tính coliform, lô bạch tuộc có tổng số vi khuẩn sống 3,4×10⁵/g. Vì vậy, loại sản phẩm ghi trên tờ khai gắn trực tiếp với chỉ tiêu vi sinh mà lô hàng bị kiểm.
Diễn biến liên quan: lệnh kiểm tra mới và lệnh đang áp dụng
Ngày 30/10/2026, MHLW ra lệnh kiểm tra toàn bộ các lô đậu bắp Trung Quốc và sản phẩm sơ chế từ đậu bắp đối với mepiquat chloride, sau khi kiểm tra giám sát phát hiện 3 lô vượt mức 0,01 ppm (0,04–0,24 ppm). MHLW cho biết đây là lần đầu áp dụng lệnh kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật này với đậu bắp Trung Quốc. Đậu bắp đông lạnh Việt Nam cũng xuất hiện trong danh sách tháng 7 với lỗi coliform.
Với hàng Việt Nam, theo thông tri ngày 27/3/2026, MHLW áp dụng lệnh kiểm tra axit cyclamic đối với thực phẩm của một số nhà sản xuất được chỉ định, và lần này bổ sung thêm một nhà sản xuất Việt Nam vào danh sách này, sau khi kiểm tra tự nguyện lúc nhập khẩu phát hiện axit cyclamic. Lô gia vị nấu bún bị loại tháng 7/2026 cũng vi phạm chất này.
Doanh nghiệp nên làm gì
Phần dưới đây là khuyến nghị của AgrifoodV, không phải nội dung do MHLW công bố.
- Xác định đúng nhóm thực phẩm đông lạnh cùng nhà nhập khẩu trước khi sản xuất, vì chuẩn vi sinh khác nhau giữa hàng ăn ngay, hàng gia nhiệt sau và thủy sản ăn sống. Kế hoạch HACCP và tần suất lấy mẫu phải bám theo nhóm đã khai.
- Kiểm soát vệ sinh sau công đoạn gia nhiệt (chần, hấp, chiên) và khâu cắt, xếp khay trước cấp đông; đây là chỗ thường tái nhiễm coliform đối với rau quả và thủy sản ăn ngay.
- Đối chiếu danh mục phụ gia của Nhật cho từng sản phẩm, không mặc định dùng công thức bán trong nước: axit sorbic, chất tạo ngọt cyclamat và chất nhũ hóa đều có thể không được phép với loại thực phẩm cụ thể.
- Theo dõi bảng vi phạm hằng tháng của MHLW để biết mặt hàng cùng loại đang bị phát hiện lỗi gì, và dùng làm căn cứ khi lập kế hoạch kiểm nghiệm trước xuất khẩu.
Nếu doanh nghiệp cần rà soát quy trình nhà máy cho hàng đông lạnh xuất khẩu, có thể tham khảo dịch vụ tư vấn nhà máy của AgrifoodV.
Nguồn tham khảo
- Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (MHLW), Recent Cases of Violation of the Food Sanitation Act that were Found on the Occasion of Import Notification (Flash), các bảng tháng 7, 8, 9, 10 và 11/2026, trang Imported Food Safety. mhlw.go.jp (truy cập ngày 07/11/2026).
- MHLW, Imported Foods Monitoring and Guidance Plan for FY 2026 (hiệu lực 1/4/2026–31/3/2027). mhlw.go.jp (PDF) (truy cập ngày 07/11/2026).
- MHLW, thông cáo báo chí 輸入食品に対する検査命令の実施（中国産おくら、その加工品）, ngày 30/10/2026. mhlw.go.jp (truy cập ngày 07/11/2026).
- MHLW, Thông tri 健生食輸発0327第２号 ngày 27/3/2026 về bổ sung nhà sản xuất thuộc diện lệnh kiểm tra axit cyclamic đối với thực phẩm Việt Nam. mhlw.go.jp (PDF) (truy cập ngày 07/11/2026).
Bài viết của AgrifoodV, tổng hợp từ các nguồn trên (truy cập ngày 07/11/2026). Nội dung không thay thế tư vấn pháp lý.
Ảnh đại diện: Deane Bayas / Pexels
Dự án của bạn đang ở bước nào?
Đặt lịch trao đổi trực tuyến 30–45 phút với AgrifoodV: cùng xem thị trường mục tiêu, tiêu chuẩn, nhà máy và vùng nguyên liệu cho đúng sản phẩm của bạn, bắt đầu từ người mua.
Đặt lịch tư vấn →Gửi bài toán chuỗi giá trị© 2026 AgrifoodV. Nội dung được phép trích dẫn khi ghi rõ nguồn và đặt liên kết tới bài gốc; không sao chép toàn văn. Xem Điều khoản sử dụng nội dung.
