AgrifoodV ·
Kỳ họp lần thứ 19 của Ủy ban Codex về chất nhiễm bẩn trong thực phẩm (CCCF19) kết thúc ngày 23/10/2026 tại Cairo, Ai Cập. Theo dự thảo báo cáo kỳ họp, Ủy ban đã chốt cách xử lý lô gia vị từ 25 tấn trở lên khi kiểm aflatoxin và ochratoxin A, và đề nghị xây dựng quy phạm phòng ngừa ochratoxin A trong trái cây sấy, trong đó xoài, dứa, chuối sấy có thể được đưa vào phạm vi nếu các nước cung cấp đủ dữ liệu. Đây là những văn bản liên quan trực tiếp tới hồ tiêu, gia vị và trái cây sấy xuất khẩu của Việt Nam.
Tóm tắt nhanh
- Lô gia vị chia thành các lô con tách biệt: lô con nào vượt mức tối đa (ML) aflatoxin tổng hoặc ochratoxin A thì chỉ loại lô con đó; các lô con còn lại chỉ được chấp nhận khi đã lấy mẫu, kiểm riêng từng lô con và đạt ML, có tách biệt vật lý và truy xuất được.
- Đề xuất công việc mới: quy phạm phòng ngừa, giảm ochratoxin A trong trái cây sấy, gửi Ủy ban Codex (CAC50, năm 2027) phê duyệt; xoài, dứa, chuối sấy được nêu là ví dụ có thể bổ sung vào phạm vi.
- Ba quy phạm được chuyển lên CAC50 để thông qua ở bước 5/8: alkaloid tropane, kiểm soát cỏ dại để giảm alkaloid pyrrolizidine (sửa CXC 74-2014) và aflatoxin B1 trong thức ăn cho gia súc lấy sữa (sửa CXC 45-1997).
- Quy phạm về cadimi (có phụ lục gạo và rong biển) bị trả về bước 2 để soạn lại; aflatoxin trong ngũ cốc, kể cả gạo lứt, sẽ có đợt kêu gọi dữ liệu trước khi bàn mức tối đa.
Bối cảnh: CCCF đặt mức tối đa và cách lấy mẫu cho chất nhiễm bẩn
CCCF là ủy ban Codex xây dựng Tiêu chuẩn chung về chất nhiễm bẩn và độc tố trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi (CXS 193-1995), cùng các quy phạm thực hành giúp nhà sản xuất giảm độc tố nấm mốc, kim loại nặng, alkaloid thực vật. Kỳ họp thứ 19 do Ai Cập và Hà Lan đồng tổ chức, họp kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Bản tin của Ban Thư ký Codex ngày 27/10/2026 cho biết ba quy phạm được hoàn tất chỉ một năm sau khi được phê duyệt là công việc mới tại CAC48 (2025). Bà Susanne Sütterlin (Hà Lan) tiếp nhận vị trí Chủ tịch Ủy ban từ bà Sally Hoffer.
Lô gia vị từ 25 tấn: xét riêng từng lô con
Theo dự thảo báo cáo, Ủy ban về phương pháp phân tích và lấy mẫu (CCMAS45, năm 2026) đã chấp thuận kế hoạch lấy mẫu kiểm aflatoxin tổng và ochratoxin A cho một số gia vị, nhưng yêu cầu CCCF làm rõ: với lô từ 25 tấn trở lên, khi một lô con vượt ML thì loại cả lô hay chỉ lô con đó.
Tại kỳ họp, các ý kiến khác nhau chủ yếu ở số phận của các lô con chưa được kiểm. Một thành viên đề nghị xử lý độc lập từng lô con. Một tổ chức thành viên lập luận rằng nếu chỉ kiểm một lô con và lô đó không đạt thì kết quả nên áp cho cả lô, trừ khi doanh nghiệp chứng minh các lô con còn lại đạt, việc này thực tế đòi hỏi lấy mẫu, kiểm nghiệm với chi phí do doanh nghiệp chịu.
CCCF19 thống nhất một ghi chú cho các bảng 1, 3 và 5 của kế hoạch lấy mẫu: lô con vượt ML thì chỉ loại lô con đó; các lô con khác chỉ được chấp nhận khi đã được lấy mẫu riêng, có kết quả không vượt ML, đồng thời bảo đảm tách biệt vật lý và truy xuất nguồn gốc. Brazil được giao rà soát các kế hoạch lấy mẫu khác trong CXS 193 để đưa cùng nguyên tắc này vào, báo cáo tại CCCF20 (2027), sau đó chuyển CCMAS chấp thuận và CAC thông qua.
Ochratoxin A trong trái cây sấy: cửa mở cho xoài, dứa, chuối
CCCF19 đồng ý gửi CAC50 (2027) văn kiện dự án xây dựng quy phạm phòng ngừa, giảm ochratoxin A trong trái cây sấy. Theo Phụ lục VIII của dự thảo báo cáo, quy phạm bao trùm từ trồng, thu hoạch, sấy (phơi nắng và sấy cơ giới), bảo quản, chế biến tới phân phối, áp dụng cho trái cây sấy nguyên quả và cắt miếng dùng làm thực phẩm và buôn bán quốc tế.
| Nhóm | Mặt hàng nêu trong văn kiện dự án |
|---|---|
| Nêu đích danh | Nho khô, sung khô, mơ khô, chà là, mận khô, dâu tằm khô, nam việt quất khô |
| Có thể bổ sung trong quá trình soạn thảo | Trái cây nhiệt đới như xoài sấy, dứa sấy, chuối sấy, nếu thành viên cung cấp đủ dữ liệu tồn dư, yếu tố nguy cơ theo mặt hàng và biện pháp phòng ngừa hiệu quả |
Nguồn: Codex, dự thảo báo cáo REP26/CF19, Phụ lục VIII và đoạn 142–145.
Ví dụ trái cây nhiệt đới được thêm vào ngay tại phiên họp. Các thành viên cũng nhấn mạnh hoạt độ nước, thay vì chỉ độ ẩm, là thông số then chốt cho nấm mốc phát triển và sinh ochratoxin A, và cần xét các công đoạn sau thu hoạch như lên men và sấy. Ban Thư ký Codex lưu ý quy phạm có thể có phụ lục riêng theo mặt hàng, công nghệ chế biến và vùng khí hậu nhiệt đới hay ôn đới. Nhóm làm việc điện tử do Thổ Nhĩ Kỳ chủ trì, Vương quốc Anh đồng chủ trì, sẽ soạn bản đầu cho CCCF20.
Các nội dung khác cần theo dõi
- Hỗn hợp gia vị: hướng dẫn áp dụng ML cho hỗn hợp gia vị và thảo mộc khô, có hoặc không có muối ăn, giới hạn ở chì; nhóm do Nhật Bản chủ trì, Ấn Độ, Panama và Mỹ đồng chủ trì, trình CCCF20.
- Alkaloid pyrrolizidine: bản sửa quy phạm kiểm soát cỏ dại CXC 74-2014 chuyển lên CAC50 thông qua ở bước 5/8, bỏ qua bước 6 và 7.
- Aflatoxin trong ngũ cốc: Ban Thư ký JECFA sẽ kêu gọi dữ liệu; nhóm do Brazil chủ trì, Thái Lan đồng chủ trì. CCCF20 (2027) chỉ đánh giá dữ liệu, việc xây dựng ML mới hoặc sửa ML cho ngũ cốc, kể cả gạo lứt, xét từ năm 2028 trở đi.
- Cadimi: quy phạm chung có phụ lục gạo và rong biển, tích hợp quy phạm cho hạt ca cao CXC 81-2022, trả về bước 2 và xét lại ở bước 4 tại CCCF20.
- Bao bì nhựa tái chế: đề xuất công việc mới về hướng dẫn sử dụng an toàn nhựa tái chế trong bao bì thực phẩm, chờ CAC50 phê duyệt.
Ý nghĩa với hàng Việt Nam
Ghi chú về lô con chỉ có giá trị khi lô hàng được chia thành lô con tách biệt và nhận diện được. Với hồ tiêu và gia vị xuất theo lô lớn, cách đóng gói, đánh số lô con và hồ sơ truy xuất quyết định một kết quả vượt ML làm mất một phần hay toàn bộ lô. Với trái cây sấy, xoài, dứa, chuối hiện chưa nằm trong danh sách nêu đích danh; việc có được đưa vào phạm vi hay không phụ thuộc dữ liệu mà các nước, trong đó có Việt Nam, cung cấp cho nhóm làm việc.
Doanh nghiệp nên làm gì
Phần dưới đây là khuyến nghị của AgrifoodV, không phải nội dung của văn bản Codex.
- Tổ chức lô gia vị lớn thành lô con có mã riêng, tách biệt khi lưu kho và xếp hàng, kèm hồ sơ kiểm nghiệm cho từng lô con, để một kết quả không đạt không kéo theo cả lô.
- Đưa hoạt độ nước vào kiểm soát ở khâu sấy và bảo quản trái cây sấy, gia vị, thay vì chỉ đo độ ẩm, và ghi chép đủ để làm bằng chứng khi khách hàng hỏi.
- Chia sẻ số liệu ochratoxin A của xoài, dứa, chuối sấy cho cơ quan đầu mối Codex Việt Nam hoặc hiệp hội ngành hàng, để mặt hàng nhiệt đới được xét đúng điều kiện sản xuất trong nước.
- Theo dõi CAC50 (2027), nơi các quy phạm và đề xuất công việc mới nói trên được thông qua hoặc phê duyệt.
Nếu doanh nghiệp cần rà soát công đoạn sấy, bảo quản để giảm độc tố nấm mốc, có thể tham khảo dịch vụ tư vấn nhà máy của AgrifoodV.
Nguồn tham khảo
- Codex Alimentarius (FAO/WHO), “Contaminants committee advances codes of practice for final adoption and new work proposals for approval by CAC”, bản tin ngày 27/10/2026. codex.fao.org (truy cập ngày 11/11/2026).
- Codex Alimentarius, Draft REP26/CF19, dự thảo báo cáo kỳ họp lần thứ 19 Ủy ban Codex về chất nhiễm bẩn trong thực phẩm, Cairo, tháng 10/2026, và Phụ lục VIII (văn kiện dự án quy phạm ochratoxin A trong trái cây sấy). Trang kỳ họp CCCF19 (truy cập ngày 11/11/2026).
Bài viết của AgrifoodV, tổng hợp từ các nguồn trên (truy cập ngày 11/11/2026). Báo cáo chính thức REP26/CF19 sẽ được Codex công bố sau; nếu có khác biệt, văn bản chính thức được ưu tiên. Nội dung không thay thế tư vấn pháp lý.
Ảnh đại diện: Valeria Boltneva / Pexels
Dự án của bạn đang ở bước nào?
Đặt lịch trao đổi trực tuyến 30–45 phút với AgrifoodV: cùng xem thị trường mục tiêu, tiêu chuẩn, nhà máy và vùng nguyên liệu cho đúng sản phẩm của bạn, bắt đầu từ người mua.
Đặt lịch tư vấn →Gửi bài toán chuỗi giá trị© 2026 AgrifoodV. Nội dung được phép trích dẫn khi ghi rõ nguồn và đặt liên kết tới bài gốc; không sao chép toàn văn. Xem Điều khoản sử dụng nội dung.
