AgrifoodV ·
Ủy ban châu Âu ban hành Quy định thực thi (EU) 2026/2228 ngày 14/10/2026, có hiệu lực từ 4/11/2026, sửa danh sách các nước được đưa hàng động vật làm thực phẩm vào EU. Việt Nam tiếp tục được xuất cá, sản phẩm cá và giáp xác từ khai thác và nuôi trồng, còn nhuyễn thể hai mảnh vỏ như hàu, nghêu, sò vẫn chỉ được vào EU ở dạng đông lạnh hoặc đã chế biến. Đi cùng là Quy định ủy quyền (EU) 2026/1304, bỏ yêu cầu kế hoạch kiểm soát dư lượng với nhuyễn thể không nuôi trên cạn và đưa thêm chế phẩm thực phẩm từ thủy sản vào diện phải xuất từ cơ sở có tên trong danh sách.
Tóm tắt nhanh
- Danh sách nước được xuất thủy sản (Phụ lục IX của Quy định 2021/405) được dựng lại thành ba cột: khai thác; nuôi trồng cá và sản phẩm cá; nuôi trồng giáp xác. Việt Nam được đánh dấu cả ba cột, tức phạm vi không đổi so với trước.
- Ở danh sách nước có kế hoạch kiểm soát dư lượng được duyệt (Phụ lục -I), Việt Nam giữ ký hiệu X cho nuôi trồng nhưng bỏ ký hiệu M. Từ nay ký hiệu M chỉ dành cho nước nuôi nhuyễn thể trong cơ sở trên cạn.
- Danh sách nước được xuất nhuyễn thể (Phụ lục VIII) không đổi với Việt Nam: chỉ hàng đông lạnh hoặc đã chế biến.
- Từ 13/9/2026, Điều 18 Quy định 2022/2292 có thêm nhóm 2103 (nước xốt, đồ gia vị hỗn hợp): chế phẩm làm từ thủy sản xếp nhóm này phải đi từ cơ sở có tên trong danh sách của EU.
Hai văn bản, một mạch thay đổi
Hàng động vật vào EU phải qua ba lớp điều kiện. Quy định ủy quyền (EU) 2022/2292 nêu mặt hàng nào phải có nước xuất khẩu trong danh sách, nước đó phải có kế hoạch kiểm soát thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật và chất nhiễm bẩn được EU duyệt, và hàng phải đi từ cơ sở có tên trong danh sách, kèm giấy chứng nhận chính thức. Quy định thực thi (EU) 2021/405 là nơi ghi tên từng nước cho từng nhóm hàng.
Quy định ủy quyền 2026/1304 ký ngày 12/6/2026, đăng Công báo ngày 24/8/2026, có hiệu lực ngày thứ hai mươi sau khi đăng, tức 13/9/2026. Văn bản này sửa 2022/2292. Quy định thực thi 2026/2228 ký ngày 14/10/2026, đăng Công báo ngày 15/10/2026, có hiệu lực 4/11/2026, sửa các phụ lục của 2021/405 cho khớp với thay đổi đó và làm rõ cấu trúc danh sách thủy sản. Bản hợp nhất của 2021/405 trên EUR-Lex đã cập nhật đến ngày 4/11/2026.
Việt Nam trong ba danh sách, trước và sau 4/11/2026
| Danh sách trong Quy định 2021/405 | Trước 4/11/2026 | Từ 4/11/2026 |
|---|---|---|
| Phụ lục -I: nước có kế hoạch kiểm soát được duyệt, cột nuôi trồng | X và M | X (bỏ M) |
| Phụ lục VIII: nhuyễn thể hai mảnh vỏ, da gai, hải tiêu, ốc biển | Chỉ hàng đông lạnh hoặc đã chế biến | Không đổi |
| Phụ lục IX: thủy sản | Một dòng, chú thích “xuất được mọi sản phẩm thủy sản (cá, sản phẩm cá và giáp xác)” | Đánh dấu đủ ba cột: khai thác; nuôi trồng cá và sản phẩm cá; nuôi trồng giáp xác |
Nguồn: EUR-Lex, bản hợp nhất Quy định thực thi (EU) 2021/405 ngày 3/9/2026 và 4/11/2026; Quy định thực thi (EU) 2026/2228. AgrifoodV đối chiếu dòng Việt Nam giữa hai bản.
Lý do dựng lại Phụ lục IX, theo phần mở đầu của 2026/2228, là cơ quan kiểm soát các nước thành viên gặp chỗ mơ hồ khi bảng cũ không ghi rõ nước nào được xuất hàng khai thác, nước nào được xuất hàng nuôi. Cùng đợt này, một số nước bị thu hẹp hoặc bị gỡ: Mozambique bị xóa khỏi Phụ lục -I và chỉ còn được xuất hàng khai thác; Canada chỉ còn cá nuôi, không còn giáp xác nuôi; Curaçao và Sint Maarten bị gỡ khỏi Phụ lục IX vì không đưa ra bảo đảm cần thiết. Ai Cập được duyệt kế hoạch kiểm soát cho cá và giáp xác nuôi.
Nhuyễn thể hai mảnh vỏ: bớt một yêu cầu, chưa mở thêm cửa
Quy định 2026/1304 đưa nhuyễn thể hai mảnh vỏ, da gai, hải tiêu và ốc biển sống, ướp lạnh, đông lạnh hoặc chế biến vào nhóm không phải áp dụng Điều 6 đến 12 của 2022/2292, tức nhóm điều khoản về kế hoạch kiểm soát dư lượng và chất nhiễm bẩn. Ngoại lệ là nhuyễn thể nuôi trong cơ sở trên cạn. Phần mở đầu giải thích: các loài này thường được nuôi và thu hoạch ngoài tự nhiên, không được cho ăn thức ăn hay chất khác, nên kế hoạch kiểm soát loại này chỉ có lý do với nuôi trên cạn. Vì vậy 2026/2228 bỏ ký hiệu M của những nước không có nuôi nhuyễn thể trên cạn, trong đó có Việt Nam.
Điều này không mở rộng dạng hàng được xuất. Phụ lục VIII vẫn ghi Việt Nam chỉ được xuất nhuyễn thể đông lạnh hoặc đã chế biến; hàu sống, hàu ướp lạnh từ Việt Nam vẫn chưa vào được EU. Các yêu cầu khác của 2022/2292 với hàng thuộc Chương 3 vẫn giữ: cơ sở xuất hàng phải có tên trong danh sách (Điều 13) và mỗi lô phải kèm giấy chứng nhận chính thức (Điều 21). Bức tranh đầy đủ về thị trường, thuế và tiêu chuẩn của ngành có tại bài chế biến hàu biển Việt Nam.
Chế phẩm từ thủy sản: thêm nhóm 2103
Điều 18 của 2022/2292 quy định thủy sản thuộc các nhóm mã liệt kê chỉ được vào EU nếu được sản xuất, sơ chế hoặc bảo quản tại cơ sở trên bờ, tàu chế biến, tàu cấp đông, kho lạnh hay tàu lạnh có tên trong danh sách do Ủy ban công bố. Bản Điều 18 mới có thêm nhóm 2103 (nước xốt và chế phẩm làm nước xốt, đồ gia vị hỗn hợp) so với văn bản gốc năm 2022, bên cạnh các nhóm 0301–0309, 1504, 1516, 1517, 1603–1605 và 2106. Phần mở đầu nói mục đích là bao trùm các chế phẩm thực phẩm làm từ thủy sản và từ sữa mà danh mục mã trước đó còn thiếu.
Các điều về danh sách nước (Điều 3), danh sách cơ sở (Điều 13) và giấy chứng nhận (Điều 21) cũng được viết lại với danh mục mã rộng hơn văn bản gốc, gồm cả 1901, 2103 và mã CN 2202 99. Với doanh nghiệp Việt Nam, đây là nhóm hàng như nước chấm, xốt hay chế phẩm thực phẩm có thành phần thủy sản; mã cụ thể của từng sản phẩm cần được xác định theo biểu thuế và mô tả hàng.
Doanh nghiệp nên làm gì
Phần dưới đây là khuyến nghị của AgrifoodV, không phải nội dung của các văn bản EU.
- Nhà máy hàu, nhuyễn thể: tiếp tục thiết kế sản phẩm cho thị trường EU ở dạng đông lạnh hoặc đã chế biến; không chào hàu sống, hàu ướp lạnh cho khách EU khi Phụ lục VIII chưa đổi.
- Kiểm tra tên cơ sở trong danh sách của EU trước khi ký hợp đồng, kể cả kho lạnh thuê ngoài và đơn vị gia công, vì Điều 18 áp cho mọi khâu sản xuất và bảo quản.
- Rà mã HS của sản phẩm chế biến có thành phần thủy sản (nước chấm, xốt, chế phẩm ăn liền). Nếu mã rơi vào nhóm 2103 hoặc các nhóm mới thêm, hỏi khách hàng và cơ quan thẩm quyền về yêu cầu cơ sở và mẫu giấy chứng nhận trước khi xuất lô.
- Giữ hồ sơ giám sát vùng nuôi và dư lượng: việc bỏ ký hiệu M không thay đổi yêu cầu an toàn thực phẩm khi lô hàng được kiểm tra tại cửa khẩu EU.
Nếu doanh nghiệp cần rà soát nhà máy và hồ sơ theo yêu cầu thị trường EU, có thể tham khảo dịch vụ tư vấn nhà máy của AgrifoodV.
Nguồn tham khảo
- Liên minh châu Âu, Quy định thực thi (EU) 2026/2228 ngày 14/10/2026 sửa Quy định thực thi (EU) 2021/405 về danh sách nước được đưa động vật và hàng hóa làm thực phẩm vào EU (Công báo L ngày 15/10/2026). eur-lex.europa.eu (truy cập ngày 17/11/2026).
- Liên minh châu Âu, Quy định ủy quyền (EU) 2026/1304 ngày 12/6/2026 sửa Quy định ủy quyền (EU) 2022/2292 về yêu cầu nhập vào EU với một số sản phẩm sữa, thủy sản và nhuyễn thể hai mảnh vỏ (Công báo L ngày 24/8/2026). eur-lex.europa.eu (truy cập ngày 17/11/2026).
- Liên minh châu Âu, Quy định thực thi (EU) 2021/405, bản hợp nhất ngày 3/9/2026 và 4/11/2026 (Phụ lục -I, VIII, IX). eur-lex.europa.eu (truy cập ngày 17/11/2026).
- Liên minh châu Âu, Quy định ủy quyền (EU) 2022/2292 ngày 6/9/2022, văn bản gốc (Điều 3, 5, 13, 18, 21). eur-lex.europa.eu (truy cập ngày 17/11/2026).
Bài viết của AgrifoodV, tổng hợp từ các nguồn trên (truy cập ngày 17/11/2026). Bảng so sánh do AgrifoodV đối chiếu giữa hai bản hợp nhất. Nội dung không thay thế tư vấn pháp lý.
Ảnh đại diện: Atlantic Ambience / Pexels
Dự án của bạn đang ở bước nào?
Đặt lịch trao đổi trực tuyến 30–45 phút với AgrifoodV: cùng xem thị trường mục tiêu, tiêu chuẩn, nhà máy và vùng nguyên liệu cho đúng sản phẩm của bạn, bắt đầu từ người mua.
Đặt lịch tư vấn →Gửi bài toán chuỗi giá trị© 2026 AgrifoodV. Nội dung được phép trích dẫn khi ghi rõ nguồn và đặt liên kết tới bài gốc; không sao chép toàn văn. Xem Điều khoản sử dụng nội dung.
